Gebrek aan zelfvertrouwen? Daar kun je wat aan doen
Een gezonde dosis zelfvertrouwen – dat overeind blijft als je een keer faalt – maakt dat je het beste van jezelf durft te laten zien. Gebrek aan zelfvertrouwen? Daar kun je wat aan doen, al is dat niet makkelijk.
Afgelopen week was het eindelijk zo ver: de zevende editie van Great British Menu, een maandenlange strijd tussen Britse topchefs, beleefde zijn grande finale op de BBC. Eindelijk werd bekend welke vier chefs (van de 24) een gerecht mochten serveren op The Olympic Banquet, een feestmaal voor honderd eregasten.
Zoals zoveel talentenjachten is Great British Menu opgezet als een afvalrace. Het grote verschil met andere shows is dat deze mensen geen amateurs zijn in hun vakgebied. Het zijn mannen met Michelinsterren. Toch zie je ze in elkaar schrompelen als de jury spreekt. Grote, sterke kerels staan er plotseling bij als bange schooljongens. Ze huilen om een laag cijfer. Eén van de koks liep zelfs woedend weg toen hij een 2 kreeg voor zijn visgerecht. Hij weigerde nog langer aan de competitie mee te doen, en zag er een dag later uit als een diepgewond dier.
Ego’s verdampen voor de camera, het zelfvertrouwen van de meeste koks blijkt flinterdun. Hoe kan dat?
Hang eigenwaarde niet op aan prestaties
Eenvoudig te verklaren: de koks leunen voor hun zelfvertrouwen te sterk op hun prestaties, zo blijkt uit het zelfhulpboek Vergroot je zelfvertrouwen van psycholoog Robert Haringsma. Zoals zoveel mensen doen. Onze samenleving hecht nu eenmaal een enorm belang aan succes. Zolang je prestaties goed zijn, voel je je goed. Zodra het even tegenzit, voel je je ronduit belabberd. Het is daarom belangrijk dat je in je eigen ogen ook nog wat voorstelt als je faalt. Dat je er mag zijn, domweg omdat je een mens bent, even uniek als alle andere.
Is het daarmee verkeerd om naar goede prestaties te streven? Natuurlijk niet. En het is evenmin de bedoeling dat je voor de spiegel gaat staan om dagelijks hardop te herhalen hoe geweldig je bent. Of dat je het in je hoofd haalt dat je zó bijzonder bent dat je een speciale behandeling verdient, ook al blijkt die bijzonderheid verder nergens uit.
In zijn boek legt Haringsma uit dat een optimaal zelfvertrouwen is gebaseerd op een evenwicht tussen prestaties enerzijds en gevoel voor eigenwaarde anderzijds. Hij noemt die componenten respectievelijk ‘vaardigheid’ en ‘waardigheid’. Beide aspecten kun je versterken. Voor zijn promotieonderzoek ontwikkelde Haringsma een training op basis van inzichten uit de positieve psychologie, de wetenschap die mentaal gezonde mensen wil helpen een zo gelukkig mogelijk leven te leiden: ‘Het is niet makkelijk om je zelfvertrouwen te vergroten, maar het is wel mogelijk.’
Het vergroten van je zelfvertrouwen hoeft geen doel op zich te worden; als je er maar genoeg van hebt om je prettig te voelen. Een gezonde dosis zelfvertrouwen maakt je namelijk minder vatbaar voor allerlei psychologische problemen, en zorgt ervoor dat je het beste van jezelf durft te laten zien. Dat laatste is belangrijk, niet omdat je anders een nobody zou zijn, maar omdat mensen een sterk gevoel van geluk ervaren als ze zichzelf overtreffen.
Die vorm van presteren wordt ook wel flow genoemd, of bevlogenheid, of werkgerelateerd geluk. Else Ouweneel promoveert 15 juni op het verband tussen zelfvertrouwen en bevlogenheid. Zelfvertrouwen blijkt een belangrijke voorspeller van dit werkgerelateerde geluk. Wie bevlogen is, presteert beter. Dat versterkt weer het zelfvertrouwen – let wel, de ‘vaardigheidskant’ ervan. Zo komt er een positieve spiraal op gang.
Mensen met zelfvertrouwen:
- nemen meer initiatief
- zetten door als iets niet in één keer lukt
- nemen makkelijker het woord in een groep
- durven tegen de heersende mening van de groep in te gaan
- zijn gelukkiger
Bron: http://www.intermediair.nl
